1980`li yıllardan sonra eğitimde dramatizasyon
çağdaş yaklaşımlarla ve bilimsel olarak ele alınmaya başlanmıştır. Özellikle Ankara
Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Güzel Sanatlar Egitimi Emekli Öğretim Üyesi
, Çğadaş Drama Derneği Onursal Baikanı Prof. Dr. Inci SAN ve Devlet Tiyatrosu sanatçılarından
Tamer LEVENT`in Ankara`da birlikte yaptıkları çalışmalar sonucunda , eğitimde dramatizasyon,
bilinen anlami ile herhangi bir metni canlandırmanın ötesinde, Eğitimde Yaratıcı
Drama kavramı olarak yerleştirilmeye çalışılmıştır. San ve Levent`in yaptıkları
çalışmaların özü; en geniş anlamı ile katılımcıların önce yaratıcılık yeteneklerini
geliştirmek, iletişim becerilerini arttırmak, bireyin kendisini ve başkalarını tanımasına
yönelik bir dizi drama seminer ve kurslarından geçmek, sonra ögrenilen bu anlayısla
kendi hedef kitlelerine yönelip aynı aşamaların bu kitlelerce yaşanmasını sağlamaktır.
1985 yılı yaratıcı dramanın Türkiye’deki
çağdaş kullanımının kamuoyuna açılması
yönünde başlangıç yılıdır. Ankara’daki ilk kez gerçekleştirilen Birinci Uluslararası
Eğitimde Dramatizasyon Semineri’nde “Eğitimde Yaratıcı Drama’nın bilinen en “Dramatizasyon”
kavramından farklı ve çağdaş anlamına yönelik genel bir bilgilendirmeyi amaçlamıştır.
Eğitimde Yaratıcı Drama Seminerleri bugüne
değin 10 kez yapılmıştır ve iki yılda bir gerçekleştirilmektedir.
1989 yılından başlayarak A.Ü. Eğitim Bilimleri
Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı’nda Yaratıcı Drama, Eğitsel Drama,
Eğitisel Yaratıcı Drama, Yaratıcı Eğitsel Drama gibi adlarla yüksek lisans dersleri
açılmıştır. Aynı yıllarda Hacettepe ve Gazi Üniversitelerinin çeşitli bölümlerinde
Yaratıcı Drama ya da Dramatik Etkinlikler adı ile lisans ve yüksek lisans düzeyinde
dersler açılmaya başlanmıştır. Daha sonraki yıllarda DTCF Tiyatro Bölümü’nde de
bu tür dersler açılmıştır. Ankara ‘da yaratıcı drama çalışmalarında dramanın ilk
defa bir ders olarak Özel İlkadım Okulu ders programında yeraldığını görüyoruz.
San’ın ve Levent’in yönettiği atölye çalışmalarında yetişen drama liderleri artık
pek çok merkezde değişik amaçlarla dersler vermektedirler.
Tüykiye’de 1980li yıllardan bu yana Eğitsel
Yaratıcı Drama ( Eğitimde Yaratıcı Drama ) olarak isimlendirilen drama yönetimi
ABD’de Creative Drama (yaratıcı drama), ilngiltere’de
Drama in Education (eğitimde drama), Almanya’da Spiel und Theaterpaedagogig
(oyun ve tiyatro pedagojisi) olarak adlandırılmaktadır.
Yaratıcı Drama, ilköğretim okullarında
4,5,6,7 ve 8. sınıflarda 1997-1998 ders yılından itibaren seçmeli ders olarak kabul
edilerek Talim Terbiye Kurulu Başkanlığınca Drama Dersi 1-2-3 programı hazırlanmış,
Tebliğler Dergisi, Eylül 1998’de yayınlanarak uygulamaya konulmuştur.
İlköğretim Okullarında seçmeli olarak
okutulan Yaratıcı Drama dersi dışında yeni bir öğretim yöntemi olarak kullanılan
Yaratıcı Drama, Çağdaş Drama Derneği ve Milli Eğitim Bakanlığı işbirliği ile Hizmetiçi
Eğitim Programları düzenlenerek açılan kurslarla öğretmenler ile atölye çalışmaları
yapılarak yöntemin öğretilmesi ve yaygınlaşarak kullanılması sağlanmaktadır.
KURULUŞ
Çağdaş Drama Derneği İnci SAN ve Tamer
LEVENT öncülüğünde 5 Nisan 1990 yılında Ankara’da kurulmuştur. ÇDD drama çalışmalarının
eğitimde ve tiyatroda yaygunlaştırılması için araştırmalar yapmak tiyatro ve eğitim
ilişkisini incelemek amacı ile kurulmuştur. Yaratıcı Dramanın ülkemizde yaygınlık
kazanabilmesi, çocuk ve gençlerde yaratıcı kişilik gelişimini sağlamak ve/veya hızlandırmak
bakımından bir öğretim yöntemi ve ayrıca başlı başına bir disiplin olarak yerleşmesini,
tiyatroda da bir eğitim yöntemi olarak yaygınca kullanılmasını sağlamak bu konularda
araştırma yapmak ya da yapılan araştırmalara destek olmak, bunun için seminer ve
atölyeler düzenlemek de derneğin amaçları arasındadır.
ISTANBUL SUBESI
Çagdas Drama Dernegi Istanbul Subesi,
01.06.1998 tarihinde Çağdas Yaşamı Destekleme Derneği Beşiktaş Şubesi bünyesinde
Figen ÖNKAL öncülügünde , Alptekin GUNEY, Aide ABDULLAH , Dilare KEHALE tarafindan
açılmış, Figen ÖNKAL Baskan, Dilara KEHALE Baskan Yard. Aide ABDULLAH yazman Alptekin
GÜNEY sayman olarak 02.06.2001 tarihinde gerçeklestirilen 2. Olağan Genel Kurul`a
kadar ÇDD yönetim kurulundaki görevlerini sürdürmüslerdir. 25. 06. 2001 Tarihinde
gerçekleştirilen 2. Olagan Genel Kurul iradesi ile iş başına gelen yönetim kurulu
üyeleri ve görev dağılımları:
Başkan : Mete AKOGUZ
Başkan Yardımcısı :Sadan SELVI
Yazman : Gülten MADENLI
Sayman : Gülten BASÖZ
Üyeler : Murat ÖNER, Ahval ATES, Ugur
Degirmencioglu,
Denetleme Kurulu Üyeleri:
Aytünür KARAKUS
Nesat KARAKELLE
Vildan ÖZTAYSI`den olusmustur.
ÇDD İstanbul Şubesi Mayis 2001 yılında
gerçeklestirilen 2. Olagan Genel Kurul sonrası işbaşına gelen yönetim tarafindan
Kuzguncuk, Icadiye Caddesi Tufan Sok. 1/1 adresine taşınmıştır.
04.05.2003 Tarihinde gerçeklestirilen
3. OLAGAN GENEL KURUL iradesi ile YÖNETIM KURULU ASIL üyeliklerine
Başkan : Mete AKOGUZ
Başkan Yardımcısı: Sadan SELVI
Yazman : Gülten MADENLI
Sayman: Gülten BASÖZ
Üyeler: Murat ÖNER, Ahval ATES, Ugur Degirmencioglu
Denetleme Kurulu Üyeleri:
Meriç ALKAN
Vildan ÖZTAYSI
Tülay POLAT seçilmistir.
12.01.2004 tarihli yönetim kurulu toplantısında
görev değişikliği yapılarak şube başkanlığına oy birligi ile Şadan Selvi seçilmistir.
Yeni yönetim kurulu:
Başkan: Sadan SELVI
Başkan Yardımcısı : Gülten MADENLI
Yazman : Ahval ATES
Sayman : Gülten BASÖZ
Üyeler : Murat ÖNER, Ugur DEGIRMENCIOGLU,
Mete AKOGUZ `dan olusmustur.
10. 02.2004 tarihinde Mete Akoguz ve Murat
Öner`in yönetim kurulu üyeliklerinden istifa etmeleri nedeniyle yönetim kurulu asil
üyeliklerine yedek üyelerden Ali KIRKAR ve Gülsün ÇELIK seçilmislerdir. Sadan SELVI,
Gülten MADENLI, Ahval ATES, Gülten BASÖZ, Ugur DEGIRMENCIOGLU, Ali KIRKAR ve Gülsün
ÇELIK Yönetim Kurulu asil üyeleri olarak 4. Olagan Genel Kurula kadar görevlerini
sürdürmüslerdir. 15.12.2004 tarihinde ÇDD, Almanya `SPIEL – UND THEATER PAD`in Türkiye
temsilciligi ve üyeligi tescil edilmistir. 01.05.2005 tarihinde çogunluk sağlanamadığı
için gerçeklestirilemeyen ÇDD Istanbul Subesi 4. Olagan Genel Kurulu 08.05.2005
Pazar günü Kuzguncuk`ta dernek merkezinde gerçeklestirilmistir.
4. OLAGAN GENEL KURUL iradesi ile: YÖNETIM
KURULU ASIL üyeliklerine,
•
ALI KIRKAR
•
F.SADAN SELVI
•
NILAY YILMAZ
•
GULTEN BASÖZ
•
AHVAL ATES
•
BIRSEN KILIÇASLAN
•
MELTEM CEYLAN
YÖNETIM KURULU YEDEK üyeliklerine,
•
MESUT GUNGÖR
•
UGUR DEGIRMENCIOGLU
•
BURÇAK KARABOGA
•
GÜLTEN MADENLI
•
YILDIZ ÇETINSOY
•
FERDA KARIKOGLU
•
SERGUL HIDAYETOGLU
DENETIM KURULU ASIL üyeliklerine,
•
Ayfer BASÖZ
•
DIDEM ÖZERMAN
•
AKIN CINBARCI
DENETIM KURULU YEDEK üyeliklerine,
•
GÜLSÜN ÇELIK
•
SAFAK LAYIÇ
•
ONUR EREREN seçilmislerdir.
Yeni yönetim kurulu ilk toplantisini 08.05.2005
günü gerçeklestirerek görev dağılımını aşağıdaki biçimde gerçeklestirmistir.
Baskan: SADAN SELVI
Baskan Yardimcisi: ALI KIRKAR
Yazman: NILAY YILMAZ
Sayman: GULTEN BASÖZ
Uye: AHVAL ATES, BIRSEN KILIÇASLAN, MELTEM
CEYLAN
Yönetim Kurulu görev ve sorumluluk paylasimini
asagidaki biçimde tanimlamistir.
Atölyeler sorumlulari : GÜLTEN BASÖZ -
BIRSEN KILIÇASLAN
Projeler sorumlulari: NILAY YILMAZ- MELTEM
CEYLAN
Geçmis dönemde oldugu gibi, 2005-2007
dönemi Yönetim Kurulu da toplantılarını üyelerimizin genis katılımıyla gerçekleştirme
arzusundadır.
DRAMA NEDIR?
Drama sözcügü Yunanca ‘dran' dan türetilmistir.
Dran yapmak, etmek, eylemek anlamına gelmektedir. Ancak dramatizasyon ile karıştırmamak
gerekir. Dramatizasyon ögrencilerin öykünme (taklit) güçlerine dayanan dogal bir
ögrenme yoludur, drama ile benzerlik gösterir. Dramatizasyonda rolleri dağıtan ve
oynatan bir öğretmen vardir. Dramada ise birlikte yaratilan oyunsu süreçler söz
konusudur. Önceden yazılmıs bir metin yoktur. Oyun, dogaçlama canlandırma üzerine
kurulur. Kimin nasil oynayacağı önceden belli değildir. Roller anında, kendiliğinden
gelişir.
YARATICI DRAMA, sanatsal bir alan, bir
disiplin olmasinin yani sıra aynı zamanda bir eğitim-öğretim yöntemidir. Bu yöntem,
çocuk oyunlarından ve benzer etkinliklerden yola çıkılarak gözlem yapma, dogaçlama,
rol oynama, dramatizasyon gibi tiyatro ya da drama tekniklerinden yararlanır.
YARATICI DRAMA , ABD'de Creative Drama-Yaratıcı
Drama, Ingiltere'de Drama in Education-Egitimde Drama, Almanya'da ise Schulspiele-Okul
oyunu veya Spiel und Interaktion- Oyun ve Etkilesim ya da Darstellendes Spiel-Canlandirmaci
Oyun olarak adlandirilmaktadir.
DRAMA, yaratıcılık ve estetik gelisimi
saglar, birlikte çalisma becerisi, özgüvenin gelisimi, iletişim ve etkileşim, dil
ve konuşma, karar verme, empati kurma, “düs kurma” becerilerini gelistirir. Farklı
olaylar ve durumlarla ilgili deneyimler, kendini tanima, duyguların farkina varma
ve bunlari ifade edebilme becerisi kazandırır.
Drama çalısmaları grup etkinlikleri biçiminde
yürütülür, liderin dogru yönlendirmesi ile katılımcı konu ya da konuları grup içi
etkilesim yoluyla ve yasayarak yaparak ögrenir. Yaratici dramada -öyle imis gibi-
gibi yaparak her sey yasanabilir, değistirilebilir. Böylece seçenekler karşılaştırılabilir
ve dogru sonuca varilabilir. Kesin kuralları yoktur, esnektir. Belli kurallar içerisinde
sonsuz özgürlükler içerir. Ödül ve yanlis yapma söz konusu değildir. Dramada yanlis
yapma korkusu egemen olmaz. Uygulamalarda sonuç degil, süreç önemlidir. Katilimci
Drama sürecinde fark etmeden oynayarak öğrenir, sosyalleşir, güven kazanir, kendine
saygısı gelişir, grup üyesi olduğunu fark eder, iletişim ve problem çözme yetisi
de gelişir.
Uygulama sırasında grup içinde çeşitli
yaşantılar canlandirilir, olaylar yeniden yaratılıp irdelenir ve bütün bunlardan
bilgilenme ve öğrenmeye geçilir. Dramadaki öğrenme, bir tür yeniden yapılandırmadır.
Katılımcıların, öğrendiklerini, bildiklerini yeni bir bakış açısından değerlendirmesidir.
Uygulama, ısınma, rahatlama, oyun, doğaçlama ve oluşum aşamalarıyla gerçekleşir.
Isınma Oyunları:
Bu uygulamalar çalışmaya hazırlık aşamasıdır.
Kesin kurallarla belirlenmiştir. Atölye lideri tarafindan yürütülür.
Oynama, rol oynama:
Belirlenmis kurallar içerisinde özgürce
oyun kurma ve bu oyunlari gelistirme çalışmalarını içerir. Yaratıcılık bu asamada
oldukça önemlidir.
Dogaçlama çalışmaları:
Bir konu ya da temadan yola çıkılarak
saptanmış bir hedefe doğru gelişir. Bireysel yaratıcılığın ön plana çıktığı çalışmalardır.